De associatie van koren met de kerk blijft echter niet consequent opduiken in het onderzoek. Zo gaven we de respondenten een reeks begrippen waarbij ze moesten aangeven hoezeer die met koor konden worden geassocieerd. Hoewel in deze vraag de associatie met de kerk werd afgetoetst, kwam het kerkelijke gegeven hier niet naar boven. Dominante associaties draaiden rond het idee van samen met anderen iets te doen, het groepsgebeuren en de sociale waarde van een koor. Dingen die dan weer net helemaal niet worden geassocieerd met koorzingen zijn oubolligheid, saaiheid, valsheid, ontoegankelijkheid of individueel uitblinken.
Hoe vertaalt zich dat naar publieksopkomsten en publieksverwachtingen?
Het is duidelijk dat de perceptie van het gegeven koor heel divers is. Hoe vertaalt zich dat naar publieksopkomsten en publieksverwachtingen? Slechts 14% van de bevraagden zegt echt geen interesse te hebben om naar een kooroptreden te gaan. Dat correspondeert echter met de 15% correspondenten die aangeven tout court niet graag naar muziekconcerten te gaan. 63% van de bevraagden gaf aan ooit al eens een koor aan het werk te hebben gezien. De belangrijkste beweegredenen daarvoor waren een eigen interesse (34%) of het kennen van iemand die in het koor zingt (36%).
Dat wil concreet zeggen dat het publiekspotentieel voor koorconcerten goed zit, ook buiten de achterban van het koor.
Sfeer, muzikale kwaliteit en totaalbeleving
Een heel interessante vraag werd gesteld aan de 22% respondenten die nog nooit naar een kooroptreden waren geweest maar wel interesse hadden. We vroegen hen wat ze hoopten te kunnen beleven op een koorconcert. In deze open vraag kwamen drie zaken het vaakst naar voor: een gezellige sfeer, een sterke muzikale kwaliteit en een totaalbeleving.
Er komen in deze antwoorden bijvoorbeeld begrippen naar voor als sfeer, magisch, ontspannend, beleving, zich laten overweldigen, enthousiasme, spektakel, mooi,… ‘Totaalbeleving’ kan voor iedereen iets anders betekenen en bij ieder koor op een andere manier vertaald worden. Een belangrijke conclusie om uit dit onderzoek mee te nemen is toch dat mensen meer verwachten dan enkel naar wat liedjes luisteren. Muziek is voor iedereen op elk moment van de dag beschikbaar, het verbaast niet dat mensen meerwaarde zoeken in een live optreden. Ze willen worden meegesleept tijdens een live concert. En dat kan op heel veel verschillende manier: een goed programmatie met de juiste muziek, een afgewerkte uitvoering, het spelen met ruimte, beweging, decor, show, enzovoort.
Waarom zingen wij (niet)?
Dat brengt ons tenslotte bij de vraag wat de (on)aantrekkelijkheid is van het zelf zingen in een koor. 63% van de bevraagden in dit onderzoek geeft aan graag te zingen, maar slechts 22% van hen is nu of was ooit actief in een vorm van koor. Hoewel meer dan de helft aangeeft graag te zingen, geeft toch 66% specifiek te kennen geen interesse te hebben in het zingen in een koor(project). Waarom hebben mensen die graag zingen geen interesse in het samen zingen met anderen?
De bevraagden die nog niet in een koor(project) hebben gezongen, hoewel ze daar wel interesse in hebben, geven aan dat ze aarzelen door tijdsgebrek of een gebrek aan zangtalent. Toch geeft ook een deel van hen aan dat ze geen goede initiatieven hebben in hun buurt. Ook wie vroeger zong en gestopt is, geeft aan dat tijdgebrek daar de hoofdreden van is. Bij sommigen was een vroegere koorervaring op school gesitueerd of was een veranderde zangstem de oorzaak van het niet langer in koor zingen.
Een (vermeend) gebrek aan zangtalent
Die oorzaken blijken niet zo heel anders bij de bevraagden die aangeven ‘geen interesse’ te hebben in koorzingen. Slechts een vijfde van hen geeft aan dat de oorzaak echt ligt bij desinteresse of een gebrek aan tijd. Oorzaak nummer één blijkt een (vermeend) gebrek aan zangtalent. Dat meer dan de helft van de bevraagden graag zingt en toch slechts 4% van hen dat momenteel doet, is dus hoofdzakelijk te wijten aan één ding: ze vinden dat ze niet kunnen zingen. Goed kunnen zingen is voor hen een voorwaarde om in een koorproject te stappen. Slechts op de tweede plaats komt dat door tijdsgebrek.
Wat kan er mensen alsnog overtuigen om (opnieuw) in een koor te gaan? Het mag niet verbazen dat het antwoord op deze vraag verband houdt met de grootste hindernis die mensen tegenhoudt om te zingen: hun zangtalent. Zowel voor de aarzelaars/stoppers als de ongeïnteresseerden in dit onderzoek zijn een goede professionele begeleiding en de belofte dat ze er zullen leren zingen belangrijke voorwaarden zijn om in een koor te stappen. Mensen die onzeker zijn over hun zangstem willen met andere woorden zeker zijn dat ze in een koor echt beter kunnen leren worden. Voor de aarzelaars en stoppers speelden ook andere kansen een rol, zoals het kunnen zingen met goede instrumentale begeleiding, het leren kennen van nieuwe muziek of het kunnen zingen in een grote groep.