Uit alle hoeken van de wereld
Zie ze stralen, die groep van twaalf zangers uit alle hoeken van de wereld, zingend in het Nederlands, vol overgave en goesting, inclusief charmant accent. Bij Mag ik dan bij jou pink ik een traan weg, de zeggingskracht van Ik mis je zo was nooit eerder zo groot. Theater van A tot Z maakt theater voor bijzondere doelgroepen. De organisatie onderscheidt zich van andere theatergroepen door ook die mensen naar het theater te halen die uit zichzelf niet zouden komen of weinig cultuurervaring hebben. Dat kunnen anderstaligen zijn, maar ook jongeren uit het middelbaar onderwijs, kleuters, mensen met een beperking, noem maar op.
Haal jij bewust bijzondere doelgroepen naar het podium?
Peter Schoenaerts: 'Dat is organisch gegroeid. Mijn eerste voorstelling voor anderstaligen dateert van 2001: Meer is altijd beter. Ik gaf toen nog Nederlandse les aan het Instituut voor Levende Talen in Leuven. Meer dan 20 jaar geleden bestond er eigenlijk geen theater voor anderstaligen. Een toneelstuk in eenvoudig Nederlands vulde meteen een leegte. We hebben geruime tijd producties gemaakt met native speakers op het podium. Maar er knaagde iets. Ik vond het vreemd dat de doelgroep van anderstaligen zelf niet meespeelde op de scène.
Zo ontstond Gelukkig zijn in 2015-2016: een voorstelling waarin er niet alleen gesproken, maar ook veel gezongen wordt. Door de anderstaligen zelf. Omdat ik twijfelde over de haalbaarheid van een volledig toneelstuk in het Nederlands met anderstaligen zocht ik namelijk naar een mogelijkheid om taal te overstijgen. Zo kwam het dat we theater brachten waarin de hoofdmoot uit Nederlandstalige muziek bestond. De zalen vulden zich rijkelijk met een diverse mix van mensen: Nederlandstaligen die van het repertoire houden, anderstaligen die hun familie of vrienden kwamen aanmoedigen of die meer Nederlands wilden leren (OKAN-leerlingen). Een gouden idee, en nog lang voor de populariteit van Like me! (lacht)'
Er volgden 63 shows met professioneel ondersteunde amateurs. Wil je dat gigantische succes nu evenaren met de nieuwe voorstelling Dag Vreemde Man?
Peter Schoenaerts: 'Ik had de aandacht voor Gelukkig zijn destijds niet verwacht. We zijn toen in de Zevende Dag te gast geweest, Het Journaal is komen filmen, we hebben op de Gentse Feesten gestaan en Boterhammen in het park mogen openen. Door het grote succes en de vraag naar meer, zijn we over nieuw liedrepertoire beginnen nadenken, met muziek uit Vlaanderen én Nederland en met een nog professionenelere aanpak. De output is ook groter: Bij Gelukkig zijn brachten we ook een partiturenboek uit en een cd'tje met 3 liedjes. Nu zijn er een partiturenboek, een oefenboek Nederlands en een cd met 6 liedjes. Of we aan evenveel voorstellingen geraken, weet ik niet, maar er liggen er toch al meer dan 40 vast, verspreid over heel Vlaanderen en Brussel!'
Voor niet-professionele liefhebbers betekent dit project een serieuze investering en een stevig engagement. Hoe behoud je de motivatie?
Peter Schoenaerts: 'Het project vraagt natuurlijk veel van de acteur-zangers, maar de hoge professionele omkadering motiveert hen. Chris Carlier als professionele arrangeur voor de koorarrangementen - hij leverde ideaal materiaal om van te vertrekken, een schare professionele muzikanten die de backing tracks opnamen met o.a. Jef Neve aan de piano bij één nummer, Hanne Schillemans voor de smaakvolle choreografie, Inge Frank voor de zangtechniek en last but not least Andy Dhondt voor het voorbereidend instudeerwerk van de partituren.'
Andy Dhondt: 'Het is zeker pittig. Tussen september en begin februari werkte Peter iedere woensdagavond een drietal uren aan acteren, praten, uitspraak, improvisatie en liedjesteksten analyseren zodat iedereen goed weet wat hij zingt. Op zaterdag werd dat werk in de voormiddag verder gezet. In de namiddag oefende ik met hen op de muziek. Dat betekent dat je in totaal zo'n negen uur per week aan het repeteren bent, zonder de tussentijdse zelfstudie thuis.'
Peter Schoenaerts: 'De groep is divers: er zitten expats tussen en vluchtelingen, studenten, werkenden en werklozen. We werken met een poule van 20 in totaal waarvoor we er per voorstelling 12 nodig hebben, die dus in roulatie optreden. Het is een puzzel om voor elke voorstelling de juiste bezetting, ook in functie van de stemverdeling, te garanderen, maar het lukt. Het merendeel is extreem gemotiveerd. Ze krijgen er ook zoveel voor terug: heel wat kennis van het Nederlands, maar daarnaast ook podiumervaring en mooie vriendschapsrelaties.'
Lees verder onder video